جهت استفاده از خدمات سایت نام کاربری و کلمه عبور خود را وارد نمایید.

حذف مقطع متوسطه‌ی دوره ۱ سمپاد، «سلیقه» یا دور زدن قانون؟

0 محصول
سبد خرید شما خالی است.
قیمت:
0 تومان
مالیات:
0 تومان
قیمت کل:
0 تومان
1
اسفند
1396
$newsTitle

سید آرمان وکیل، کارشناس آموزشی، مدرس و مشاور برنامه‌ریز در حوزه‌ی المپیاد و استعدادهای درخشان از نقایص قانونی حذف مدارس سمپاد می‌گوید و با استناد به اسناد بالادستی این تغییر رویه را برخلاف دستورالعمل‌های قبلی شواریعالی آموزش و پرورش و شورایعالی انقلاب فرهنگی می‌داند.

 

پس از استقرار دولت یازدهم در ساختمان ریاست جمهوری در میدان پاستور تهران، آرامشی نسبی در بسیاری زمینه‌ها در کشور حکم فرما شد، اما در این مدت ساختمان وزارت آموزش و پرورش روی آرامش را به خود ندید. ابتدا رای عدم اعتماد مجلس نهم به محمدعلی نجفی، سپس حکم سرپرستی علی اصغر فانی و در ادامه وزارت او که اواخر همراه با استیضاح، رای اعتماد مجدد مجلس و استعفای وی بود. پس از این اتفاقات، در آبان ماه سال ۹۵ «دانش آشتیانی» برای تصدّی وزارت آموزش و پرورش به مجلس معرفی شد و با رای شکننده موفق به کسب رای اعتماد شد و پای در ساختمان شهید رجایی وزارت آموزش و پرورش نهاد؛ پس از آغاز به کار دولت دوازدهم با معرفی سیدمحمد بطحایی، مجلس به او اعتماد کرد و ایشان به وزارت آموزش و پرورش رسید. اما عملکرد سوال برانگیز وی در این ۶ ماه زمزمه‌هایی از استیضاح او را به گوش می‌رساند.

 

آموزش و پرورش، به عنوان یک وزارت سربار روی دوش دولت، همواره با مشکلات عدیده‌ای چون پرداخت حقوق کارکنان و بازنشستگان، تامین سرانه دانش‌آموزان و اختصاص بودجه به مدارس دولتی و نیمه دولتی چون مدارس سمپاد درگیر بوده است. جدیدترین چالش پیش‌روی این وزارت‌خانه حذف آزمون‌های مقاطع ابتدایی است که در امتداد آن حذف مدارس دوره اول متوسطه سمپاد خواهد بود. علت‌های مختلفی را برای این امر برشمرده‌اند که اصلی‌ترین آن کاهش فشار و استرس بر دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و جلوگیری از بسط مؤسسه‌های تست زنی و رواج کتاب‌های کمک‌درسی برای شرکت در این آزمون‌ها عنوان شده است. تصویب مصوبه اخیر از نظر کارشناسان دلایل دیگری چون توزیع عادلانه‌ امکانات آموزشی برای همگان، تلفیق دانش‌آموزان با استعدادهای برتر در مدارس عادی و مهم‌تر از آن پرداخت سرانه کمتر برای دانش‌آموزان سمپادی داشته است.

 

مدارس سمپاد همواره به عنوان نخستین مدارسی که در هر شهر به استانداردهای مطلوب زیرساختی و آموزشی رسیده‌اند، جایگاه و مخاطبان بسیار زیادی را به خود دیده‌اند. فاطمه مهاجرانی، رئیس اداره استعدادهای درخشان، به تازگی آماری از داوطلبان ورود به مدارس سمپاد متوسطه اول ارائه کرد که نشان از تاثیرگذاری مصوبه اخیر بر ۲۰۰ هزار خانوار مخاطب آزمون ورودی این مدارس و ۱۵ هزار دانش‌آموز مشغول به تحصیل در در مقطع متوسطه دوره اول در مدارس سمپاد دارد. حال آن که پس از لغو آزمون ورودی این مدارس و تعطیلی آن‌ها همچنان روند گزینشی دانش‌آموزان ورودی به مدارس غیرانتفاعی حتی اگر نام آن را  «آزمون ورودی» نگذاریم، با شیوه‌ای یقیناً مشابه به قوت خود باقی خواهد ماند. وزیر آموزش و پرورش در یک مصاحبه تلویزیونی نیز اعتراف کرد که حذف مدارس سمپاد و نمونه دولتی به منزله افزایش استقبال از مدارس غیردولتی است. ایشان اشاره‌ای به فعالیت همکاران خود در همین مدارس غیردولتی داشتند، مدارسی که بعضا با دریافت شهریه‌های نجومی و خارج قاعده فشار زیادی به خانواده‌ها آورده و می‌آورند. کاوش فعالیت به زعم وزیر مثبت همکاران ایشان در مدارس غیردولتی از عهده و حوصله این مقاله خارج است، لذا اشاره نگارنده صرفا اطلاع رسانی نظر وزیر محترم در این باب بود.

 

مصوبه حذف آزمون‌های مقاطع ابتدایی را باید یک ابرچالش برای وزارت آموزش و پرورش دانست، زیرا مصوبه اخیر شورای عالی آموزش و پرورش در مواردی کلان در تناقض با اسناد بالادستی نظام است. در شروع بررسیِ «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» و استناد به آن، باید به یک جمله کلیدی از مقام معظم رهبری دقت کرد: «تحول یک کلمه است. لکن در پشت این وجود لفظی، در پشت این کلمه، یک دنیا کار نهفته است». باید توجه داشت که این سند که در سال ۱۳۹۰ شمسی به تصویب نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده، از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا است و کلیه مصوبات و سیاست‌های قبلی در موارد مغایرت با آن منسوخ و بلااثر و در سایر موارد بر اساس آن مورد بازنگری و اصلاح قرار می‌گیرند. این سند چشم‌انداز درازمدتی را برای همگان ترسیم کرده و به عنوان تنها سندی که چشم انداز توسعه ۱۴۰۴ را می‌نگارد، مورد توجه قرار می‌گیرد. این سند ارزش‌ها، چشم‌انداز، هدف‌ها، راهبردهای کلان و راهکارهای عملی را تبیین کرده و مدرسه را در افق ۱۴۰۴ دارای ظرفیت پذیرش تفاوت‌های فردی، کشف و هدایت استعدادهای متنوع فطری و پاسخگویی به نیازها، علائق و رغبت دانش‌آموزان در راستای مصالح و چارچوب نظام معیار اسلامی دانسته است. اهمیت رفع نیازهای دانش‌آموزان با استعدادهای خاص بر هیچکس پوشیده نیست، اما باید به ظرفیت مدارس نیز دقت نمود. تنها مدارس منطبق بر راهکار ۵-۵ سند تحول که حداقل ۱۰ درصد از برنامه‌های آموزشی خود را به معرفی حرفه‌ها، هنرها، جغرافیا، آیین و رسوم و نیازها و شرایط اقلیمی استان‌ها در قالب کارسوق یا کلاس اختصاص می‌دهد، مدارس سمپاد در سراسر کشور هستند؛ لکن تعطیلی این مدارس به معنای دور شدن از چشم‌انداز و سند تحول بنیادین است. البته باید توجه داشت که ایرادی به سایر مدارس نیست، زیرا در اسناد بالادستی اجرایی ردیف بودجه‌ای برای اجرا یا توسعه این برنامه‌ها در مدارس درنظر گرفته نشده و باید ظرفیت فعلی کشور را همواره مورد توجه قرار داد. به طور کلی تعطیلی مدارس سمپاد به جهت اشاعه عدالت آموزشی امری ناصحیح است، زیرا توزیع عادلانه فقر ساختاری و امکانات به معنای عدالت نیست. از جمله بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با معلمان در سال ۸۵ باید به مسئله عدالت توجه ویژه نمود. ایشان در این جلسه فرموده‌اند: «عدالت به معنای این نیست که ما با همه‌ی استعدادها با یک شیوه برخورد کنیم؛ نه، استعدادها بالاخره مختلف است؛ نباید بگذاریم استعدادی ضایع بشود و برای پرورش استعدادها بایستی تدبیر بیندیشیم؛ در این تردیدی نیست. اما ملاک، باید استعدادها باشد، لاغیر. عدالت، این است.»

 

سمپادی‌ها چه به عنوان دانش‌آموز و چه به عنوان دانش‌جو خود را به عنوان یک کنش‌گر اجتماعی که در خیریه‌ها، بنگاه‌های فرهنگی و امثالهم فعالیت می‌کنند، معرفی کرده‌اند و پرچم‌دار دانش‌جویان دیگر نیز بوده‌اند و در راستای خواستگاه راهکار ۱-۷ سند تحول بنیادین، این موضوع مبرهن فراهم آمدن زمینه‌های لازم برای نقش آفرینی مدرسه به عنوان کانون کسب تجربیات و به تبع آن تفویض اختیار و مسئولیت به آن است. اداره مدرسه و دانش‌آموزان به کمک خود آن‌ها، شرکت در کلاس‌های پژوهش محور، آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های مختلف، آشنایی و معرفی عمیق با مسئولیت‌ها و خودمحور بودن مدرسه از دیگر موارد انطباق این مدارس با سند تحول است. از جمله دیگر راهکارهای سند در بند ۲-۷ و ۳-۷، برقراری ارتباط سازمان یافته مراکز علمی – پژوهشی با نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در سطح ملی و منقطه‌ای است که مدارس سمپاد با برپایی کارسوق‌ها و نمایشگاه‌های علمی، تفریحی، فرهنگی، مذهبی، هنری و عبادی میعادگاه اولیا و دبیران، هیئت علمی دانشگاه‌ها و مسئولان حوزه فرهنگی کشور قرار گرفته است. طی سالیان گذشته سمپاد با برگزاری مسابقات مختلف همچون حلی‌نت، کارسوق علوم عصب‌شناختی، بنیان‌گذاری المپیادهایی مانند نجوم و ... که ابتدا در این مدارس به صورت داخلی برگزار گردید، موجب اصلاح، ارتقا و تغییر نگرش به آموزش و پرورش به عنوان سازمان فراگیر گشته است.

 

در بند ۲-۳-۳ «مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی و عمومی کشور»، عنایت به شایستگی‌های ویژه در کنار شایستگی‌ّهای پایه، مورد توجه قرار گرفته است. با استناد به این مبانی شکل‌گیری جامعه صالح و تحقق حیات طیبه در گرو کسب این دسته از شایستگی‌ّهای ویژه است. خداوند در سوره حجرات، آیه سیزدهم می‌فرماید: «ای مردم، ما شما را از مرد و زنی آفریدیم و شما را ملت ملت و قبیله قبیله گردانیدیم تا با یکدیگر شناسایی متقابل حاصل کنید. در حقیقت ارجمندترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست؛ بی تردید خداوند دانای آگاه است.» سیاق این آیه از آن حکایت دارد که تفاوت و تنوع در ابنای بشر امری طبیعی و سودمند است. از این رو، این واقعیت باید در جمیع جهات خود در فرآیند تربیت نیز مورد توجه قرار گیرد. سمپاد سالیان سال به عنوان یک فرآیند جاافتاده است، فرآیندی دارای عناصر و اجزا که باید آن را امری واحد و یک‌پارچه در کل تربیت رسمی و عمومی کشور قلمداد کرد. لذا توجه به یک‌پارچگی برنامه‌ها و فعالیت‌های تربیتی در طول مراحل و سطوح تربیت رسمی و عمومی نباید موجب کاهش گرایی یا توجه افراطی به برخی فرآیندها و مؤلفه‌ها گردد.

 

مطابق با بند ۵-۱-۴ مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم، که به امضای شخص رئیس جمهور وقت و شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است، جامعه باید ضرورت تفاوت و تمایز و تنوع در حیات انسان‌ها را درنظر گیرد و تربیت رسمی و عمومی نیز، باید این واقعیت را بر ساز و کارهای خود حاکم سازد، لذا قبول تنوع و تکثر در مقام برنامه‌ریزی و اجرا از مصادیق نخست این امر مهم است. شایسته است دقت کنیم که از منظر مبانی نظری تحول بنیادین، تنوع و کثرت‌گرایی روشی در مواجهه با مسائل و مشکلات نظام تربیت رسمی و عمومی ماست و نباید با حذف سمپاد، قلم تیره بر این مسائل و مشکلات کشید، چرا که حذف صورت مسئله هیچ‌گاه راه حل نبوده است.

 

در نظام جمهوری اسلامی تغییر دولت‌ها به معنای ابطال دستورالعمل‌ها و سندهای راهبردی نبوده و نیست، زیرا دولت به عنوان مجری، در کنار کمک به تدوین این سندها و چشم‌اندازهای بلندمدت، هدایت کشور به این افق‌ها را اصلی‌ترین هدف خود می‌داند. با این وجود نگارنده تصمیم به استناد به «کلیات نظام تربیت استعدادهای برتر در آموزش و پرورش» نیز دارد. دیگر سند بالادستی آموزش و پرورش که در فروردین ماه سال ۱۳۹۶ به امضای رئیس محترم جمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش، رسیده است. در ماده ۴، بند دوم این سند «استمرار ارائه خدمات آموزشی و پرورشی به دانش آموزان در مدارس استعدادهای درخشان، به شیوه تفکیکی (جداسازی) با رویکرد اصلاحی و حداقلی» گنجانده شده است و حذف سمپاد مخالفت با نص صریح این ماده قانونی و نقض آشکار آن است. این سند که به طور ویژه برای استعدادهای برتر تدوین شده، شناسایی و پرورش استعدادهای درخشان را نیازمند ارائه خدمات دانسته و نظام تربیت رسمی و عمومی کشور را موظف به فراهم آوردن زمینه‌های آن می‌داند و حذف آزمون‌های ورودی را نمی‌توان در راستای این کلیات دانست. برای نیل به چشم‌انداز ۱۴۰۴ و سند تحول بنیادین باید ارائه خدمات آموزشی و پرورشی ویژه با نگاه گسترش یابنده و حداکثری را در صدر اهداف وزارت آموزش و پرورش قرار داد. مقام معظم رهبري در بيانات خود در ديدار با جمعي از نخبگان در مهر ماه سال گذشته تأكيد كردند: «‌من از اين مسئله‌ سمپاد -سازمان ملي پرورش استعدادهاي درخشان-  نگرانم. گزارش‌هايي كه به من مي‌رسد، گزارش‌هاي خرسندكننده‌اي نيست؛ اين سمپاد خيلي مهم است. اين كار خيلي مهمي است و آن نكته هم كه اشاره كردند كه يك تعداد زيادي مدرسه بر اساس اين طرح تأسيس شده‌، اين متوقف به اين است كه اين سازمان خوب بچرخد و خوب اداره بشود؛ گزارش‌هايي كه به ما مي‌رسد در اين جهت، گزارش‌هاي خرسندكننده‌اي نيست.‌» انتظار می‌رود لزوم توجه به نگرانی‌های رهبر معظم انقلاب و مردم بیش از پیش برای مسئولان وزارت آموزش و پرورش روشن شود و مصوبه حذف قطعی تمامی ساز و کارهای سنجشی برای ورود دانش‌آموزان به دوره‌ی اول متوسطه‌ی سمپاد که آزمون‌های ورودی دوره را نیز شامل می‌شود و لاجرم به حذف مدارس دوره اول متوسط سمپاد منتج می‌شود؛ که مغایر با جمیع اسناد و کلیات قبلی است، باطل یا اصلاح گردد. ان‌شاالله ...

 

 

کامنت ها

تعداد کامنت ها0

    اولین پیام باشید

کامنت شما

توضیحات