جهت استفاده از خدمات سایت نام کاربری و کلمه عبور خود را وارد نمایید.

مفاهیم و مسائل ژنتیک

0 محصول
سبد خرید شما خالی است.
قیمت:
0 تومان
مالیات:
0 تومان
قیمت کل:
0 تومان
38,500 تومان
0 بار فروش
فاطمی
264
10
818
بازدید
3
لایک

ویژگی مهم کتاب مفاهیم و مسائل ژنتیک، آن است که مؤلف آن تنها راه مؤثر آموختن اصول و مفاهیم ژنتیک را حل کردن هرچه بیشتر مسائل ژنتیک می‌داند. از این رو است که بخش عمدهٔ این کتاب را مسائل تشکیل می‌دهند. با این حال، این کتاب جای یک کتاب درسی را نمی‌گیرد، بلکه درک مفاهیم کتاب‌ها‏‏ی درسی را هموار می‌کند. بنابراین، در این کتاب، هم برای آموزش از مسئله استفاده شده است و هم برای آزمودن آموخته‌ها. مسائل مطرح شده بسیار متنوع و بدون ابهام هستند و با شیوه‌ای گام به گام و مبتکرانه حل شده‌اند، به طوری که خواننده در عین حال که راه‌حل مسائل را می‌آموزد، بسیاری از مطالب را هم با نظم و توالی منطقی درمی‌یابد. از همه مهم‌تر، نیاز پیدا نمی‌کند که مفاهیم را درک نکرده حفظ کند. در صورت استفادهٔ درست از مطالب کتاب، می‌توان آموخته‌ها را در مورد دیگر مسائل ژنتیک به کار گرفت. مطالعهٔ این کتاب می‌تواند برای دانش‌آموزان سال آخر دبیرستان، پیش‌دانشگاهی، دانشجویان سال‌های اول رشته‌های علوم زیستی و دبیران زیست‌شناسی، سودمند باشد.


پیشگفتار مترجم 
امروزه کتابهای ژنتیک درسی و کمک‌درسی، به زبان فارسی نسبتاً کم نیستند، اما می‌توان گفت که کتاب محتوی مسائل ژنتیک کمیاب است، و این مایهٔ تأسف است. مسلم به‌نظر می‌رسد که بهترین راه درک اصول و مفاهیم ژنتیک و کسب مهارت در تعمیم دادن و به‌کار بردن آنها، حل هر چه بیشتر مسائل ژنتیک است. مسائل مطرح شده در این کتاب ـ که به قول مؤلف آن برای جانشین شدن کتاب بخصوصی نگاشته نشده است ـ در عین سادگی بسیار آموزنده و روشنگرند، چون هم گوناگونند و هم در حل کردن آنها از شیوهٔ پیشرفتن از ساده به پیچیده و تکیه بر معلومات قبلی مخاطب، به‌نحو مؤثری پیروی شده است. بنابراین، همهٔ علاقمندانی که حتی مختصر آشنایی با ژنتیک دارند و می‌خواهند مطالب مربوط به آن را درک کنند و بیاموزند، این کتاب را سودمند خواهند یافت. 
کتاب «مفاهیم و مسائل ژنتیک» ترجمهٔ ویرایش دوم کتاب «GENETICS, Problem Solving Guide»، نوشتهٔ ویلیام ر.وِلنیتز (W.R.Wellnitz)، استاد زیست‌شناسی کالج اوگوستاست. کتاب شامل 15 فصل است. هر یک از چهارده فصل اول آن دربارهٔ یکی از موضوعهای عمدهٔ ژنتیک (یا در واقع زیست‌شناسی) است. در هر یک از این فصلها، مفاهیم اصلی مربوط به آن موضوع، تعدادی مسئلهٔ نمونهٔ حل شده و توضیحهای لازم برای درک هرچه بهتر آن مفاهیم ارائه شده‌اند. همچنین هر فصلی محتوی چند مسئلهٔ دیگر است که در فصل مربوط به آنها حل نشده‌اند، اما پاسخ و حل جزء به جزءِ آنها در ضمیمهٔ آخر کتاب آمده است. فصل پانزدهم، که نام آن «مسائلی برای ورزیدگی بیشتر» است، مشتمل بر 15 مسئله است که اکثراً مفاهیم بیش از یک فصل را دربرمی‌گیرند و بنابراین، از خواننده، تلاش و دقت بیشتری را می‌طلبند، پاسخ و حل این مسائل نیز در بخش ضمیمه است. 
واژه‌ها و اصطلاحهایی که در ترجمهٔ کتاب به‌کار رفته‌اند، همانهایی هستند که در نوشته‌های ساده و نه‌چندان تخصصی ژنتیک به‌کار می‌روند. چند اصطلاح را که ممکن است برای خوانندگان تازگی داشته باشند، به‌وسیلهٔ زیرنویس مختصری توضیح یا به کتابهای دیگری ارجاع داده شده‌اند. از این گذشته، «فرهنگ واژه‌ها» نیز برای بعضی از اصطلاحهای زیست‌شناختی به‌ویژه ژنتیک نیز تدوین شده است به این امید که سودمند واقع شود. 
بدیهی است که میزان بهره‌مند شدن از محتویات این کتاب در گرو آن است که خواننده چه اندازه بکوشد تا این مسائل را شخصاً و بدون مراجعه به ضمیمهٔ کتاب حل کند. در آن صورت که احساس خواهد کرد می‌تواند از دانسته‌های خود در موارد دیگر استفاده کند. نگاه‌کردن به حل مسئله، هنگامی موجه (یا حتی ضروری) است که خواننده همهٔ سعی و تلاش خود را به‌کار برده و باز هم نتوانسته باشد آن مسئله را حل کند. آن‌گاه می‌تواند مشکل کار خود را با کمک گرفتن از حل گام ‌به ‌گام مندرج در کتاب، برطرف کند و چیزهای تازه‌ای بیاموزد. 
وظیفهٔ خود می‌دانم که از استاد گرانقدر، دکتر محمد صبور، که همواره در برگرداندن مطالب ژنتیک به زبان فارسی، راهنمای من بوده‌اند، صمیمانه سپاسگزاری کنم؛ از آقای علی آل‌محمد نیز برای همکاری ایشان در خواندن دست‌نوشته‌ها و ارائهٔ پیشنهادهای سودمند، کمال امتنان را دارم. 
                                                                                                                                            حمیده علمی غروی
پاییز 1376                                   

پیشگفتار
درس ژنتیک غالباً برای مبتدیان آن دشوار است، و این دشواری تا حدی از آن‌رو است که مفاهیم ژنتیک انتزاعی هستند ـ نه عینی. بدین معنی که به‌هنگام انجام دادن تحلیلهای ژنتیکی، نتایج تحلیل را در قالب تعداد و انواع زاده‌های حاصل از آمیزش، به‌دست می‌آوریم و سپس استنباط می‌کنیم که ژنوتیپ والدین چه ممکن است باشد. این استنباطها، بر پایهٔ قیاسهای منطقی و اندکی از اصول یا مفاهیم ژنتیک، استوارند. 
متأسفانه، این مفاهیم انتزاعی هم اغلب در جریان ارائهٔ مطالب گوناگون، گم می‌شوند یا در پردهٔ ابهام می‌مانند. تلاش من در تدوین این اثر آن بوده است که مفاهیم ژنتیک را تا آنجا که ممکن است تصریح کنم و نشان دهم که چگونه می‌توان از هر مفهوم برای حل مسئله‌ای استفاده کرد. 
کتاب حاضر، با این قصد تهیه شده است که همراه کتابهای درسی باشد، نه جانشین آنها. به‌هنگام نگارش این کتاب، فرض شده است که خواننده با مطالبی که در هر فصل به میان می‌آیند، دست‌کم یکبار روبه‌رو شده باشد. خصوصیت این کتاب چنان است که به بیان جزئیات فرایندهای زیست‌شناختی نمی‌پردازد. برای آگاه شدن از این جزئیات ممکن است به کتاب درسی خود و یادداشتهایی که در کلاس برداشته‌اید مراجعه کنید. اگرچه مسائل مطرح شده در این کتاب به هیچ‌وجه جامع نیستند، اما قاعدتاً می‌توانند خواننده را تقریباً با هر نوع مسئله‌ای که در تحلیلهای ژنتیکی با آن روبه‌رو خواهد شد، آشنا کنند. مسائل تخصصی‌تر را می‌توان در بیشتر کتابهای درسی ژنتیک پیدا کرد. 
در ویرایش دوم کتاب تغییراتی نسبت به ویرایش اول، ایجاد شده‌اند که از این قرارند: 
1. تعداد مسائل تقریباً دو برابر شده است و مسائل افزوده شده دشواریهای متفاوت دارند. معمولاً مسائلی که حل آنها تلاش بیشتری می‌طلبد، در اواخر مجموعهٔ مسائل هر فصل آمده‌اند. 
2. مثالهای بیشتری از وراثت آدمی، در بسیاری از فصلها پراکنده شده‌اند، به این امید که معلوم شود چگونه اصول به ظاهر اسرار‌آمیز وراثت در مورد آدمی نیز کاربرد واقعی دارند. 
3. دو فصل جدید، دربارهٔ ژنتیک جمعیت به کتاب افزوده شده‌اند. 
4. فصلهای 10 تا 12، یکسره بازنویسی و به دو منظور گسترده شده‌اند: یکی منعکس‌کردن موقعیت کنونی علم ژنتیک، و دیگری روشن کردن زمینه‌های مبهمی که در ویرایش اول کتاب بودند. 
درک عمیق اصول ژنتیک و احاطهٔ کامل بر آنها، تنها با حل مسائل ژنتیک، آن هم به تعداد هر چه زیادتر و با دقت هر چه بیشتر، حاصل می‌شود. برای حل هر مسئله یک برگ کاغذ سفید اختیار کنید و آمیزش مفروض و زاده‌های حاصل را، اگر در مسئله آمده‌اند، روی آن بنویسید. آن‌گاه مشخص کنید که در مسئله چه خواسته شده است. معمولاً از شما می‌خواهند که مبنای ژنتیکی (ژنوتیپهای) نتایج را تعیین کنید، یا زاده‌ها (فنوتیپها)ی مورد انتظار را پیش‌بینی کنید. 
هر فصل کتاب شامل این مطالب است: 
مفاهیم اصلی: که با قلم سیاه متمایز شده‌اند. عموماً این مفاهیم با آوردن عبارت «نتیجهٔ بخصوصی گویای آن است که...» نوشته شده‌اند. هر مفهوم، یک مسئلهٔ نمونه، راه‌حل جزءبه‌جزء آن، و غالباً اطلاعات تکمیلی که لازمهٔ درک آن مفهوم است به همراه دارد. بسیاری از این مسائل شامل کلید فنوتیپ / ژنوتیپ هستند، و بیشتر اصطلاحات جدید در توضیح مندرج در متن تعریف شده‌اند. 
خلاصهٔ فصل: اندیشه‌های کلیدی هستند که باید آنها را هنگام حل مسائل مربوط به مفاهیم آن فصل، در خاطر داشت. این عبارات تلخیص شده جنبهٔ عمومی دارند. 
مسائل آخر فصل: مجموعه مسائلی هستند که همهٔ مفاهیم فصل را با هم تلفیق می‌کنند. ترتیب مفاهیم در مسائل، الزاماً همان ترتیبی نیست که آن مفاهیم در فصل مربوط ارائه شده‌اند، و در بعضی از مسائل، از دو یا چند مفهوم استفاده شده است. 
حل جزءبه‌جزءِ این مسائل: که در پایان کتاب آمده است. ابتدا پاسخ هر مسئله داده شده و به‌دنبال آن توضیح مفصلی از آنچه باید برای حل مسئله انجام دهید بیان شده است. مفاهیم مورد نیاز شما در حل مسئله، ضمن این توضیحها تعریف شده‌اند. 
افزون بر آن، کتاب شامل فصل جداگانه‌ای با عنوان، مسائلی برای ورزیدگی بیشتر است. مسائل این فصل به گونه‌ای تدوین شده‌اند که تلاش‌انگیز باشند و غالباً مفاهیم بیش از یک فصل را دربرمی‌گیرند. 

نحوهٔ استفاده از این کتاب: 
1. فصل مورد نظر را مرور کنید و فقط بر مفاهیم آن متمرکز شوید. اندکی مکث کنید و دربارهٔ مفاهیم بیندیشید؛ اما آنها را حفظ نکنید. 
2. خلاصهٔ فصل را مطالعه کنید، و قدری تأمل کنید تا مطالب آن در ذهن شما تثبیت شوند. 
3. اکنون فصل را بار دیگر بخوانید. این بار بر مسائل نمونه، وحل آنها متمرکز شوید. بکوشید تا مسائل را، بدون نگاه کردن به راه‌حلی که همراه هر مسئله است، شخصاً حل کنید. 
4. مسائل آخر فصل را امتحان کنید. بکوشید تا مفهوم (یا مفاهیمی) که در هر مسئله به‌کار رفته است، مشخص کنید. همیشه کار خود را از ساده به پیچیده آغاز کنید. مثلأ فرض کنیم که مشغول مطالعهٔ فصل 2 هستید و به چهار فنوتیپ در زاده‌ها برخورد می‌کنید. آیا نسبتهای فنوتیپی به نسبت 3:1:1:1، 3:3:1:1 یا 1:1:1:1 شباهت بسیار نزدیک دارند؟ سپس براساس نسبت به‌دست آمده، می‌توانید ژنوتیپهای والدین را استنباط کنید. در هر جا که ممکن است، سعی کنید تا حل مسائل را با نوشتن کلید فنوتیپ/ ژنوتیپ آغاز کنید.
5. تا وقتی که برای حل یک مسئله به اندازهٔ کافی تلاش نکرده باشید، به پاسخ آن مراجعه نکنید. فراموش نکنید که به‌آسانی ممکن است گرفتار این فریب شوید، یعنی پاسخ مسئله را بخوانید و خیال کنید که راه‌حل آن را ‌آموخته‌اید! تنها در صورتی بر مفاهیم ژنتیک احاطه پیدا خواهید کرد که با مسائل مربوط به آنها، مدتی طولانی کلنجار بروید. 
می‌توانید از روش مشابه آنچه بیان شد، برای حل کردن مسائل ژنتیکی دیگری که با آن روبه‌رو می‌شوید استفاده کنید. به یاد داشته باشید که هر قدر مسئله بیشتر حل کنید، مفاهیم ژنتیک برای شما واضحتر و فهمیدن درس ژنتیک برای شما آسانتر خواهد شد.                                             ,یلیام ر.ولنیتز
کالج اوگوستا

جورجیا، مارس 1994

کامنت ها

تعداد کامنت ها0

    اولین پیام باشید

کامنت شما

توضیحات